Cấu trúc của Tâm vô nhân, Tâm dục giới tịnh hảo (tâm thiện dục giới),
Tâm đáo đại, Tâm siêu thế
* Tâm Vô Nhân:
Tổng cộng ở tâm vô nhân chỉ có 12 tâm sở tợ tha phối hợp
theo 5 trường hợp sau:
Ngũ song thức chỉ có 7 tâm sở biến hành xuất hiện.
Tâm Khán Ngũ Môn, 2 tâm Tiếp Thu, 2 tâm Quan Sát thọ
Xã có 10 tâm sở xuất hiện (trừ Cần, Hỷ, Dục).
Tâm Khán Ý Môn, có 11 tâm sở xuất hiện (trừ Hỷ, Dục).
Tâm Quan Sát thọ Hỷ có 11 tâm sở xuất hiện (trừ Cần và
Dục).
Tâm Ưng Cúng Vi Tiếu có 12 tâm sở (trừ Dục).
* Tâm Dục Giới Tịnh Hảo- Tâm thiện dục giới:
( Còn cái cấu trúc của tâm thiện là tâm, là cái biết
đơn giản cộng với 13 tâm sở trung tính cộng với 25 tâm sở tích cực thì nó thành
ra 1+13+25 : tâm thiện dục giới.)
Tâm Dục Giới có 38 tâm sở phối hợp là:
13 tâm sở tợ tha
25 tâm sở tịnh hảo: Tín, Niệm, Tàm, Úy, Vô Tham, Vô
Sân, Hành Xã, Tịnh Thân, Tịnh Tâm, Khinh Thân, Khinh Tâm, Nhu Thân, Nhu Tâm,
Thích Thân, Thích Tâm, Thuần Thân, Thuần Tâm, Chánh Thân, Chánh Tâm, Chánh Ngữ,
Chánh Nghiệp, Chánh Mạng, Bi, Tùy Hỷ và Trí Tuệ.
Những tâm thọ Xã sẽ không có tâm sở Hỷ xuất hiện.
Những tâm Ly Trí sẽ không có tâm sở Trí Tuệ xuất hiện.
3 Tâm sở Giới Phần và 2 Tâm sở Vô Lượng Phần khởi lên
riêng biệt và tùy lúc (không bao giờ có 2 trong 5 tâm sở tâm này đồng khởi) nên
tuy nói là có 38 tâm sở mà thật ra chỉ có 34 Tâm sở đồng khởi trong các tâm Thiện
hợp trí mà thôi.
3 Tâm sở Giới Phần và 2 Tâm sở Vô Lượng Phần không có
mặt trong các tâm Quả Dục Giới Tịnh Hảo nên tâm Quả hợp trí chỉ có 33 Tâm sở xuất
hiện.
3 Tâm sở Giới Phần không có mặt trong tâm vị A-La-Hán.
Vì thế nên tâm Duy Tác Dục Giới Tịnh Hảo hợp trí chỉ có 35 Tâm sở tâm phối hợp
mà thôi.
* Tâm Ðáo Ðại:
Tâm Ðáo Ðại gồm có 35 tâm sở tâm hợp lại là:
13 Tâm sở tợ tha
19 Tâm sở tịnh hảo biến hành
2 Tâm sở vô lượng phần
1 Tâm sở trí tuệ.
19 Tâm sở tịnh hảo biến hành
2 Tâm sở vô lượng phần
1 Tâm sở trí tuệ.
Tâm sơ thiền có 35 Tâm sở phối hợp.
Tâm nhị thiền có 34 Tâm sở (trừ Tầm) phối hợp.
Tâm tam thiền có 33 Tâm sở (trừ Tứ) phối hợp.
Tâm tứ thiền có 32 Tâm sở (trừ Hỷ) phối hợp.
Tâm ngũ thiền có 30 Tâm sở (trừ 2 Tâm sở vô lượng phần)
phối hợp.
* Tâm Siêu Thế:
Gồm 36 Tâm sở đồng sanh hòa hợp là:
13 Tâm sở tợ tha.
19 Tâm sở tịnh hảo biến hành.
3 Tâm sở giới phần.
1 Tâm sở trí tuệ.
19 Tâm sở tịnh hảo biến hành.
3 Tâm sở giới phần.
1 Tâm sở trí tuệ.
Tâm Sơ thiền có 36 Tâm sở phối hợp.
Tâm Nhị thiền có 35 Tâm sở (trừ Tầm) phối hợp.
Tâm Tam thiền có 34 Tâm sở (trừ Tứ) phối hợp.
Tâm Tứ thiền có 33 Tâm sở (trừ Hỷ) phối hợp.
Tâm Ngũ thiền có 33 Tâm sở phối hợp.
(Sưu tầm)